جمعى از نويسندگان
191
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
نمىگذراند . پس اين اولين درجه تقوا است . خداوند متعال مىفرمايد : اين سراى آخرت را تنها براى كسانى قرار مىدهيم كه اراده برترى جويى و فساد در زمين را ندارند و عاقبت براى پرهيزگاران است . گفتم يا ابا عبداللّه ، به من سفارشى بفرما . فرمود : « اوصيكَ بِتِسْعَهى اشْياءَ فَانَّها وَصِيَّتى لِمُريدىِ الطَّريقِ الَى اللّهِ تَعالى وَاللّهَ اسْأَلُ انْ يُوَفِّقَكَ لِاسْتِعْمالِهِ . ثَلاثَهى مِنْها فى رياضَهى النَّفْسِ وَثَلاثَهى مِنْها فِى الْحِلْمِ وَثَلاثَهى مِنْها فِى الْعِلْمِ فَاحْفَظْها وَايّاكَ وَالتَّهاوُنَ بِها ؛ تو را به نه چيز سفارش مىكنم ، همانا آنها وصيّت من به اراده كنندگان راه خداوند متعال است و از خدا مىخواهم به تو در عمل به آنها توفيق دهد . سه مورد از آن نه چيز در مورد [ تربيت و ] رياضت نفس است و سه مورد از آنها در مورد حلم [ و بردبارى ] است و سه مورد از آنها درباره علم [ و دانش ] است . پس آنها را به خاطر بسپار و مبادا [ در عمل ] به آنها سستى كنى . عنوان مىگويد : من دلم را براى آن حضرت فارغ نمودم . حضرت فرمود : « امَّا اللَّواتى فِى الرِّياضَهى فَايّاكَ انْ تَأْكُلَ ما لا تَشْتَهيهِ فَانَّهُ يُورِثُ الْحِماقَهى وَالْبُلْهَ وَلا تَاْكُلْ الّا عِنْدَ الْجُوعِ وَاذا اكَلْتَ فَكُلْ حَلالًا وَسَمِّ اللّهَ وَاذْكُرْ حَديثَ الرَّسُولِ صلىاللهعليهوآله : ما مَلَاءَ آدَمِىٌّ وِعاءا شَرّا مِنْ بَطْنِهِ . فَانْ كانَ وَلابُدَّ فَثُلْثٌ لِطَعامِهِ وَثُلْثٌ لِشَرابِهِ وَثُلْثٌ لِنَفَسِهِ . وَامَّا اللَّواتى فِى الْحِلْمِ فَمَنْ قالَ لَكَ « انْ قُلْتَ واحِدَهى سَمِعْتَ عَشْرا » ، فَقُلْ : « انْ قُلْتَ عَشْرا لَمْ تَسْمَعْ واحِدَهى » وَمَنْ شَتَمَكَ فَقُلْ لَهُ « انْ كُنْتَ صادِقا فيما تَقُولُ فَاسْأَلُ اللّهَ انْ يَغْفِرَ لى وَانْ كُنْتَ كاذِبا فيما تَقُولُ فَاللّهَ اسْأَلُ انْ يَغْفِرَ لَكَ » وَمَنْ وَعَدَكَ بِالْخَنى فَعِدْهُ بِالنَّصيحَهى وَالرِّعاءِ . امَّا اللَّواتى فِى الْعِلْمِ فَاسْأَلِ الْعُلَماءَ ما جَهِلْتَ وَايّاكَ انْ تَسْأَلَهُمْ تَعَنُّتا وَتَجْرِبَهى وَايّاكَ انْ تَعْمَلَ بِرَأْيِكَ شَيْئا وَخُذْ بِالْاحْتياطِ فى جَميعِ ما تَجِدُ الَيْهِ سَبيلًا وَاهْرَبْ مِنَ الْفَتْيا هَرْبَكَ مِنَ الْاسَدِ وَلا تَجْعَلْ رَقَبَتَكَ لِلنّاسِ جِسْرا . قُمْ عَنّى يا ابا عَبْدِ اللّهِ فَقَدْ نَصَحْتُ لَكَ وَلا تُفْسِدْ عَلَىَّ وِرْدى فَانّىِ امْرُءٌ ضَنينٌ بِنَفْسى وَالسَّلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى مجلسى ، بحار الانوار ، ج 1 ، ص 225 - 226 ) اما آن چيزهايى كه در مورد تأديب نفس است : اين كه مبادا چيزى بخورى كه به آن اشتها ندارى ؛ چرا كه باعث حماقت و نادانى مىشود و چيزى مخور مگر آنگاه كه گرسنه